خيلى نزديك در ايران قديم ، موسوم به خوتك‌دس ، پسنديده بوده « 1 » و ظاهرا جهت آن را حفظ خانواده و پاكىنژاد قرار ميدادند ، ولى معلوم است ، كه زرتشتىهاى ازمنه بعد آن را ، مثل ساير ملل ، فوق‌العاده مذموم دانسته‌اند ، چنان كه امروزه هم از چنين نسبتى كاملا منزّه ميباشند . زنهاى پارتيها با مردها خلطه و آميزش نداشته‌اند ، و ليكن بعضى از ملكه‌ها ، بطوريكه از سكّه‌هاى شاهان اشكانى و بعض آثار ديگر معلوم مىشود ، در مجالس جشن حاضر ميشدند ، چنان كه فرهاد پنجم با مادر خود بتخت نشست و سكّه‌هاى او صورت مادر و فرزند را داراست و حجّاريهاى تنك‌سااولك ، كه بارون‌دوبد در كوههاى بختيارى در سنهء 1841 ق . م يافته و بعضى از محقّقين مربوط بدوره اشكانى ميدانند ، اين نظر را تأييد مىكند « 2 » . قاعدهء عمومى بر جدا بودن زنها از مردها بوده ، زيرا اندرونى نجباى پارتى از بيرونى مجزّا بوده و زنها در زندگانى خارجى مردها شركت نميكردند . كليّة مقام زنها نزد پارتيها پست‌تر از مقام آنها نزد ماديها و پارسيها بوده . يكى از خصايص دوره اشكانى عدم مداخلهء زنها است در امور دولتى . اين است ، كه بر خلاف بعضى از شاهان هخامنشى در اين دوره نفوذ حرم‌سرا و خواجه‌سرايان در امور دربارى و دولتى هيچ ديده نميشود . جناياتى ، كه در خانواده واقع ميشد ، مثل قتل زن بدست شوهر يا پسر و دختر بدست پدر و يا خواهر بدست برادر يا جنايتى ما بين پسران و برادران بعدليه رجوع نميشد و بايستى خود خانواده قرارى در موارد اين گونه جنايات بدهد ، زيرا بعقيده پارتيها اين نوع جنايات بحقوق عمومى مربوط نبود و تصوّر ميكرده‌اند ، كه فقط بحقوق خانواده خلل وارد ميآورد ، و ليكن اگر دختر يا خواهر شوهردار موضوع چنين جنايتى واقع ميشد ، امر بعدليه محول ميگشت ، زيرا زنى ، كه شوهر ميكرد ، جزو خانواده شوهر محسوب ميشد . از مجازاتهاى اين دوره اطّلاعاتى در دست نيست ، همينقدر معلوم است ، كه مجازات خيانت زن به شوهر خيلى سخت بوده و مرد حق كشتن زن را داشته و ديگر اينكه اگر كسى مرتكب عمل شنيعى بر ضدّ طبيعت ميشد بايستى خودكشى كند و در اين باب پارتيها باندازه‌اى سخت

--> ( 1 ) - J . Darmesteter . Le Zend - Avesta . ( 2 ) - شرح اين مجلس پائين‌تر بيايد .